Elementarz poszkodowanego

 


Telefony Alarmowe:

  • Pogotowie Ratunkowe - 999,
  • Straż Pożarna - 998
  • Policja - 997,
  • Numer alarmowy z telefonu komórkowego - 111; 112,
  • Numer ratunkowy WOPR - 601 100 100,
  • Numer ratunkowy GOPR - 601 100 300.

Zgłaszając wypadek podaj:

  • miejsce zdarzenia,
  • co się stało,
  • ile jest ofiar wypadku,
  • stan zdrowia ofiar,
  • powiedz, jakie czynności wykonujesz przy poszkodowanym,
  • inne pomocne informacje dotyczące niebezpieczeństwa (np. wyciek paliwa),
  • kto i skąd wzywa pomocy,
  • zapytaj się: Jak można pomóc poszkodowanemu?

Pamiętaj!!!

Nigdy, jako pierwszy nie przerywaj połączenia. Dyspozytor może mieć do Ciebie pytania, może też pomóc Ci ratować poszkodowanego udzielając instruktażu. Na pytania dyspozytora odpowiadaj konkretnie, nie podejmuj zbędnych dyskusji.


Jak udzielić pierwszej pomocy przedmedycznej

1. Zadbaj o bezpieczeństwo własne.
2. Zadbaj o bezpieczeństwo miejsca zdarzenia.
3. Prawidłowo podejdź do poszkodowanego.
4. Dokonaj prawidłowej oceny poszkodowanego.
5. Wezwij kwalifikowaną pomoc.

W przypadku gdy poszkodowany jest przytomny postępowanie ratownicze powinno wyglądać wg następującego wzorca:

1. Jeśli to możliwe, podchodź do poszkodowanego tak, żeby cię widział.
2. Komfort psychiczny - słuchanie poszkodowanego i rozmowa z poszkodowanym:

  • przedstaw się,
  • poczekaj na przedstawienie się poszkodowanego (o ile to możliwe),
  • powiedz, że potrafisz udzielić pomocy,
  • zapytaj się, co się stało; poczekaj na odpowiedź,
  • informuj poszkodowanego, co robisz (np. zakładam opatrunek),
  • zapytaj się, czy poszkodowany może swobodnie oddychać, poruszać nogami, czy na coś choruje,
  • zapytaj poszkodowanego, czy czegoś od nas oczekuje,
  • podtrzymuj uspokajającą rozmowę, o ile nie sprawia ona bólu poszkodowanemu.

3. Poszkodowany powinien wykonywać jak najmniej czynności:

  • nie można pozostawiać poszkodowanego samego. Wyjątkiem może być wezwanie pogotowia,
  • nie wolno przenosić poszkodowanego,
  • nie wolno sprawiać dodatkowego bólu poszkodowanemu,
  • nie wolno podawać poszkodowanemu nic do jedzenia, picia, leków,
  • należy chronić poszkodowanego przed skrajnymi temperaturami (izolowanie poszkodowanego od ziemi, wody, okrycie poszkodowanego),
  • czynności ratownicze wykonuj sprawnie i zdecydowanie,
  • wykonuj tylko czynności w zakresie swoich kompetencji.

Jeżeli poszkodowany jest nieprzytomny nasze postępowanie będzie prowadzone następująco:

1. Podejdź do chorego zachowując wszelkie zasady bezpieczeństwa.
2. Uklęknij przy poszkodowanym, złap za ramiona i potrząśnij.
3. Głośno zapytaj poszkodowanego (Co się stało?).
4. Jeżeli poszkodowany nie reaguje wezwij pomoc;

  • poszukaj osoby w pobliżu, która mogłaby razem z tobą udzielić pomocy. Wskaż ją palcem i głośno poproś o podejście, pozostanie z tobą i poszkodowanym.

5. Oceń czy poszkodowany oddycha;

  • pochyl się nad poszkodowanym, sprawdź czy w ustach nie ma ciał obcych, następnie udrożniamy drogi oddechowe,
  • przyłóż ucho w okolicy ust poszkodowanego.

6. Obserwuj, słuchaj, poczuj czy jest NORMALNY oddech.
7. Obserwuj ruchy klatki piersiowej, słuchaj czy pacjent oddycha, poczuj oddech na swoim policzku.
8. Ocena oddechu nie może trwać dłużej niż 10 sekund.
9. Nie pomyl oddechów agonalnych z normalnymi.
10. Jeśli pacjent nie reaguje i nie oddycha należy wezwać kwalifikowaną pomoc medyczną i bezzwłocznie rozpocząć resuscytację krążeniowo - oddechową.


Słownik ratownika

Podstawowe terminy i znaczenie najczęściej spotykanych skrótów

Resuscytacja krążeniowo - oddechowa, RKO - zespół czynności stosowanych u poszkodowanego, u którego wystąpiło podejrzenie nagłego zatrzymania krążenia, czyli ustanie czynności serca
z utratą świadomości i bezdechem. Celem resuscytacji jest utrzymanie przepływu krwi przez mózg i mięsień sercowy oraz przywrócenie własnej czynności układu krążenia. Natychmiastowe rozpoczęcie resuscytacji przez świadków zdarzenia zwiększa przeżycie trzykrotnie.

W skład resuscytacji krążeniowo - oddechowej wchodzą:

  • BLS (Basic Life Support) - podstawowe zabiegi resuscytacyjne czyli czynności podtrzymujące życie, obejmujące udrożnienie dróg oddechowych, podtrzymanie oddychania i krążenia. 
  • ALS (Advanced Life Support) - Zaawansowane zabiegi resuscytacyjne. Angielski skrót w dosłownym tłumaczeniu oznacza „zaawansowane podtrzymywanie życia”, czyli profesjonalne zabiegi resuscytacyjne (defibrylacja, intubacja, EKG, farmakologia).

Nagłe zatrzymanie krążenia - NZK - stan, w którym dochodzi do zatrzymania czynności mechanicznej serca, co powoduje ustanie krążenia krwi i niedotlenienie narządów oraz tkanek.
Niezbędna w takim wypadku okazuje się resuscytacja i jak najszybsza defibrylacja, aby przywrócić prawidłową czynność serca. Dlatego niezwłocznie należy wezwać pomoc medyczną.

Defibrylator - urządzenie oddziałujące na mięsień sercowy prądem stałym o odpowiednio dużej energii (wyrażanej w dżulach), który podczas defibrylacji powoduje „zresetowanie” nieregularnie pracującego mięśnia sercowego i umożliwienie mu powrotu do normalnej, regularnej pracy.

ABC - algorytm stosowany w pierwszej pomocy:

  • A (ang. airways) - udrożnienie dróg oddechowych za pomocą tzw. rękoczynu czoło-żuchwa lub ewentualnie rurki intubacyjnej;
  • B (ang. breath) - sztuczne oddychanie prowadzone bezprzyrządowo metodą usta-usta, usta-nos, a u dzieci do 1. roku życia usta-nos-usta lub metodą przyrządową za pomocą worka samorozprężającego; 
  • C (ang. circulation) - przywrócenie krążenia poprzez pośredni masaż serca, prowadzony w rytmie podwyższonej aktywności serca (100 uciśnięć na minutę) i w stosunku 30 : 2 (30 uciśnięć mostka, 2 oddechy);

Kolejny etap to:

  • D (ang. drugs) - leki (np. adrenalina, amiodaron, lidokaina, wodorowęglan sodu, atropina).

Wstrząs - dysproporcja między zapotrzebowaniem a zaopatrzeniem w tlen poszczególnych narządów na skutek ostrej niewydolności krążenia.

Wstrząs termiczny - szok termiczny - powstaje wskutek nagłej zmiany temperatury otoczenia ciała z wysokiej na niską - lub odwrotnie - np. przy wskoczeniu lub wpadnięciu do zimnej wody osoby mocno nagrzanej promieniami słonecznymi. Może wystąpić już przy różnicy temperatur równej 14°C.

Hiperglikemia - zbyt wysoki poziom cukru we krwi; śpiączka cukrzycowa spowodowana zbyt dużą ilością węglowodanów
lub obciążenie psychicznym.

Hipoglikemia - zbyt niski poziom cukru we krwi; niedocukrzenie występujące u cukrzyków.

Hipotermia - przechłodzenie organizmu - dolegliwość, w wyniku której temperatura ciała (u ludzi) spada poniżej bezwzględnego minimum normy fizjologicznej (36°C). Przechłodzenia i odmrożenia zdarzają się również w temperaturze powyżej 0°C.

Folia NRC, czyli inaczej koc ratunkowy, koc przeciwwstrząsowy, folia termiczna, folia izotermiczna - jest to cienka metalizowana płachta z tworzywa sztucznego.

Czerwona wstążeczka - symbol solidarności z ludźmi żyjącymi z HIV i AIDS, ich rodziną i przyjaciółmi. Symbolizuje poświęcenie i zaangażowanie w walkę z AIDS. Stanowi pierwszy krok na drodze upowszechnienia problematyki HIV i AIDS i oswojenia ludzi ze słowem AIDS.